Interview met dr. M.U. Koch, Hoogeveensche Courant 27 februari 2009

Oogspecialist Majid Koch (55) opent geavanceerde privé-kliniek in Hoogeveen: “Ik wil meer doen dan alleen routinewerk”

In maart opent de eerste zelfstandige in oogheelkunde gespecialiseerde kliniek van Hoogeveen haar deuren. Het is de vijfde vestiging van Oogziekenhuis Zonnestraal, die daarmee vanaf dan ook in het Noorden van Nederland vertegenwoordigd wordt. ‘Het wegwerken van lange wachtlijsten en oogzorg volgens de laatste stand van wetenschap voor iedereen toegankelijk maken’, zijn de voornaamste drijfveren van initiatiefnemer en medisch verantwoordelijke Majid Koch.

Her en der verspreid, sieren familiefoto’s de met medische apparatuur en boeken gevulde werkkamer van zijn huis in Haren. “Mijn overgrootvader was chirurg en hoogleraar Heelkunde aan de Universiteit van Groningen. Tijdens zijn loopbaan zette hij zich in voor het verbeteren van het geneeskundige onderwijs. Hij was medeoprichter van het Academische Ziekenhuis en de eerste chirurg in Nederland die -op eigen rekening!- radiologische apparatuur aanschafte. Mijn grootvader vervolgens, was de eerste die in Nederland werd ingeschreven als plastisch chirurg en stond aan het roer van de eerste Vereniging voor Plastische Chirurgie. Ook mijn oom is chirurg,”, aldus de zichtbaar trotse oogarts.

Voetsporen

Koch zelf, werd als kind van een Hollandse vader en Indiase moeder, hier geboren maar groeide op in Pakistan. Al tijdens zijn jonge jaren werd hij doordrongen van de succesverhalen in zijn familiegeschiedenis. “Daardoor sprak de medische wereld mij al aan voordat ik enig benul had van wat die inhield. Met zulke voorbeelden is het makkelijk om gedreven te zijn en een doel voor ogen te hebben”, stelt hij. Nadat hij een basisopleiding tot oogarts in Pakistan had afgerond, toog de jonge Koch naar Engeland om zich daar verder te specialiseren. In 1991 keerde hij terug naar Nederland; vastberaden om nu zelf in de voetsporen te treden van de drie generaties medische voorvechters die hem voorgingen. “Ik wilde meer doen dan alleen routinewerk, echt een steentje bijdragen aan het vak.”

In combinatie met een stoomcursus Nederlands, begon Koch zijn carrière in het Academisch Ziekenhuis van Groningen. Als snel werd hij gevraagd om naar Delfzijl te komen. Hier zag hij de eerste mogelijkheden om innovatief bezig te zijn. “We zijn daar bijvoorbeeld begonnen met botuline-injecties die gebruikt worden bij mensen die scheel zien”, vertelt de arts. “Destijds was dat uniek in Nederland. Het wisselt per ziekenhuis en collega’s in hoeverre je de ruimte krijgt om nieuwe technieken toe te passen. In Delfzijl was het ook de geografische ligging die dit bemoeilijkte. Elf jaar geleden wilde ik een nieuwe behandeling invoeren tegen macula degeneratie, een ouderdomsziekte van het netvlies. Dan zit je boven in Groningen toch in een uithoek van het land, wat voor veel patiënten een lange reis betekent die ze er niet voor over hebben.”

ZBC

Op zoek naar een meer centrale locatie, verruilde hij drie jaar geleden zijn werkplek voor ziekenhuis Bethesda in Hoogeveen. Vrijwel meteen borrelde hier het idee voor een zelfstandig behandelcentrum (ZBC) naar de oppervlakte: “Ik ben lid van een Brits oogartsengezelschap dat zich bezig houdt met het beleid op dit terrein. Daardoor had ik al gemerkt dat wat in Engeland gebeurde, drie of vier jaar later meestal de trend in Nederland werd. Ook de directie stond positief tegenover een ZBC, de mondelinge afspraak was dan ook snel gemaakt en er had zelfs al een aankondiging in de krant gestaan.” Door allerlei factoren zoals een nieuwe directie en andere prioriteiten binnen het ziekenhuis, werd het idee uiteindelijk toch op de lange baan geschoven.

Koch wilde niet wachten en nam daarom zelf het heft in handen. “Ik zie het als mijn missie om elke patiënt die bij mij op spreekuur komt de beste en snelste behandeling te bieden. In de oogzorg zijn er constant nieuwe ontwikkelingen. Openstaan voor vernieuwing en bijblijven op het vakgebied, vind ik daarom erg belangrijk. Binnen een grote instelling die niet alleen op ogen is gericht, is het nu eenmaal moeilijker om het budget en het beleid voor elkaar te krijgen om dit waar te maken. Ik heb eerst nog met veel mensen gesproken om een zelfstandig centrum binnen een ziekenhuis te realiseren. Maar ik merkte dat veel collega’s er niet zo serieus instonden als ik en het zit nu eenmaal in mijn aard het voortouw te nemen als ik ergens in geloof.”

Momenteel wordt er in het voormalige pand van groepspraktijk De Beukematen aan het Beukemaplein hard geklust. Hier zal op 1 maart de eerste op het gebied van oogzorg gespecialiseerde privé-kliniek van Hoogeveen haar deuren openen. “Wat Zonnestraal biedt, is eigenlijk het volledige scala van onder de Zorgverzekeringswet vallende oogheelkundige zorg. Het is gespecialiseerd in de behandeling van oogheelkundige aandoeningen zoals bij diabetes, macula degeneratie, staar en glaucoom. Daarnaast worden er bijzondere lensimplantaties en ooglidcorrecties uitgevoerd. Hoogeveen wordt na Hilversum, Lelystad, Bilthoven en Doetinchem de vijfde vestiging van Oogziekenhuis Zonnestraal. Daarmee zijn we ook in het Noorden van Nederland vertegenwoordigd. Hier is bewust voor gekozen omdat het een van onze doelstelling is om zo dicht mogelijk bij de patiënt gevestigd te zijn”, aldus Koch.

Wiel

Vooralsnog staat de vooruitstrevende oogarts als enige medisch verantwoordelijke voor de taak ook de overige doelen te behalen: de wachtlijsten wegwerken en zorg bieden volgens de laatste stand van de wetenschap. “In eerste instantie zal ik inderdaad de enige werkzame oogarts zijn”, lacht Koch. “Dat is misschien een zwakheid, maar iemand moet de eerste stap nemen. Sinds het bekend is geworden dat de kliniek er komt, hebben al tenminste drie andere geïnteresseerden zich gemeld. Afhankelijk van het aantal patiënten dat we gaan aantrekken, zullen er steeds meer artsen bijkomen. Ziekenhuizen in het Noorden van ons land kampen met een gebrek aan oogartsen en lange wachtlijsten. Gemiddeld duurt het zo’n twee maanden voor iemand behandeld kan worden of dat er operatieruimte beschikbaar is. Wij willen dat voorkomen door zonder ophoudende afspraaksystemen te gaan werken. Daarmee willen we er eigenlijk voor zorgen dat er überhaupt geen wachtlijsten worden opgebouwd. Wat daarvoor wel nodig is, is een ruimte waar ook direct operaties plaats kunnen vinden. Het pand dat we nu betrekken is een voorlopige oplossing. Binnen een jaar hopen we te kunnen verhuizen naar een meer geschikte locatie.”

“De groep oogartsen die elders in het land voor Zonnestraal werkt, zijn net als ik gedreven om nieuwe dingen uit te proberen. Dat betekent niet dat we risicovolle en experimentele dingen willen ondernemen, maar ik wil niet steeds het wiel opnieuw moeten uitvinden. Als ergens anders al betere technologie of apparatuur gebruikt wordt, dan wil ik die de cliënten hier ook aan kunnen bieden. Een voorbeeld daarvan is de behandeling voor hoge oogdruk. Veel patiënten moeten daarvoor meerdere malen per dag druppelen. Er was ook een laserapparaat voor, maar die veroorzaakte littekens in het oog. Nu is er een nieuwe laser waarbij dat niet zo is. Daarmee kan een hele groep mensen geholpen worden die vervolgens nooit meer, of veel minder vaak, hoeft te druppelen. Dat is dus een behandeling die zichzelf al heeft bewezen, maar lang niet alle oogartsen hebben dit materiaal tot hun beschikking.”

EDIF

Een extra toevoeging aan de kliniek, levert Koch met zijn voor Nederland buitengewone specialisatie op het gebied van neuro-opthalmologie. “Hierbij wordt een verbinding gelegd tussen het oog en de werking van de zenuw”, legt hij uit. “Doordat je weet welke route de zenuw aflegt naar de hersenen, kun je hiermee in bijzondere gevallen soms net iets verder denken om de oorzaak van een uitgevallen oogfunctie te achterhalen. Het is misschien geen specialisatie die snel een ‘moonlanding’ tot gevolg heeft, maar het interesseert mij enorm. Daarnaast haal ik veel voldoening uit mijn werk voor de Eye Doctors International Foundation, het EDIF. Dit is een internationale non-profit organisatie van artsen die ooghulp bieden in ontwikkelingsgebieden. Dankzij hen heb ik er bijvoorbeeld aan mee kunnen werken dat een 16-jarig meisje dat in de oorlog een oog was kwijtgeraakt, binnen vijf minuten een glazen oog en een heel andere aanblik kreeg. Niets is bovendien mooier dan zien hoe een 8-jarig jongetje met aangeboren staar dankzij jouw behandeling voor het eerst zijn speelgoed en ouders kan zien.”

“Ik heb er alle vertrouwen in dat het helemaal goed gaat komen met de kliniek in Hoogeveen. Ik merk nu al dat doordat het fundament er is, steeds meer mensen zich ervoor in willen en durven zetten. Ook heb ik in deze plaats al veel goede relaties opgebouwd, zoals met huisartsen. Als je goed je werk doet, doet mond-tot-mond reclame de rest.”

“Of ik hoop dat een van mijn vier kinderen de traditie van onze doktersfamilie voort zal zetten? Ik hoop vooral dat ik ze kan helpen opgroeien tot goede leden van de maatschappij. En dan mogen ze zelf kiezen wat ze willen worden.”

Dr. M.U. Koch (55), oogarts en medisch verantwoordelijk voor de vestiging in Hoogeveen

Informatiebijeenkomst van maculadegeneratie lotgenoten

Oogziekenhuis Zonnestraal Doetinchem, 11 februari 2009

Om patiënten te informeren over de aandoening, mogelijkheden en nieuwste ontwikkelingen op het gebied van maculadegeneratie (MD), organiseerde Oogziekenhuis Zonnestraal in samenwerking met de MD-vereniging op 11 februari 2009 in Doetinchem een bijeenkomst voor lotgenoten.

Eind 2007 vond in Hilversum de eerste MD-informatiebijeenkomst plaats. Die bleek een schot in de roos, getuige de opkomst van zo’n tweehonderd patiënten. Ook bij deze tweede bijeenkomst zat de zaal weer helemaal vol. Sander Wigchert van Oogziekenhuis Zonnestraal: “Daaruit blijkt hoeveel behoefte er is aan informatie over deze aandoening. Het valt mij op dat patiënten doorgaans niet goed op de hoogte zijn van wat MD inhoudt. Voor ons des te meer reden om dit soort bijeenkomsten te houden. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk te weten dat MD vaak begint met de droge vorm. Die kan echter omslaan in de natte vorm. Bij klachten als plotseling slechter zien en beeldvertekening is het dan belangrijk direct de oogarts te consulteren.”

Hulpmiddelen

Maculadegeneratie is een aandoening waar patiënten, afhankelijk van het stadium waarin de aandoening zich bevindt, in het dagelijks leven veel hinder van ondervinden. De gezichtsscherpte neemt af en maakt het moeilijk om details te zien. Bijvoorbeeld auto rijden, lezen, televisiekijken en gezichten op straat herkennen is zonder hulpmiddelen niet meer mogelijk. Er zijn echter tal van hulpmiddelen die de patiënt kan ondersteunen bij zijn dagelijkse bezigheden. In Doetinchem werden de patiënten hier uitgebreid over geïnformeerd. Daartoe waren informatieve stands ingericht van onder meer Ergra, Optelec, Saarberg en Bartiméus. Ook was er een medewerker van de bibliotheek in Doetinchem aanwezig om meer te vertellen over het gesproken boek en over groot letter boeken.

Informeren

Wigchert: “Voor patiënten is het heel prettig om zich in alle rust uitgebreid te laten informeren en met lotgenoten te praten. Doordat we verschillende organisaties hadden uitgenodigd, was het eveneens mogelijk om zowel de verschillende hulpmiddelen als bedrijven met elkaar te vergelijken.”

Prof. Dr. Schlingemann van het AMC waarmee Oogziekenhuis Zonnestraal nauw samenwerkt binnen het macula degeneratie expertise centrum, besprak in een helder betoog het ontstaan van MD, de symptomen, het nut van voedingssupplementen, nieuwe ontwikkelingen en mogelijke erfelijkheidsfactoren. Rond 17:00 uur was er gelegenheid tot het stellen van vragen aan een specialistenpanel bestaande uit Prof. Dr. Schlingemann en Lopes Cardozo, oogarts bij Oogziekenhuis Zonnestraal. Wigchert: “Optimale zorg verlenen, betekent niet alleen dat je je patiënten zo goed mogelijk behandelt, maar ook dat je ze informeert over de aandoening, mogelijkheden en nieuwste ontwikkelingen. Daarom gaan wij dit soort bijeenkomsten in de toekomst zeker herhalen, mogelijk ook voor patiënten met andere aandoeningen, zoals glaucoom.”

Mevrouw N. Koetsier (voorzitter MD-Vereniging) en O. Lopes Cardozo (oogarts Oogziekenhuis Zonnestraal) voor de entree van de vestiging in Doetinchem, waar de bijeekomst werd gehouden.

Prof. Dr. R. Schlingemann (AMC te Amsterdam) spreekt de zaal toe.

Prof. Dr. R. Schlingemann (AMC te Amsterdam)